De techniek achter de gereedschappen & hoe te gebruiken

Martell

Moderator
Crew
Donateur
2 jul 2006
82.080
1.292
45
Turnhout
Bezoek site
Zelf sleutelen is leuk en leerzaam. En vaak goedkoper dan uitbesteden.

En hoe meer je aandurft en gaat doen, hoe meer gereedschappen er bij komen kijken. En voor je het weet, moet je niet alleen weten wat je aan doen bent, maar ook waarmee: het gereedschap.

Dit is geen show-oof topic, of een ouwehoer topic, maar een topic waarin het gebruik, de eigenschappen en werking van gereedschappen bij en om de motorfiets uitgelegd worden.

Ik zal de OP bijhouden, ik hoop dat de diverse MF-ers met verstand van zaken hieronder gaan uitmaken hoe en wat. Ik vat het wel samen O-)

Om een beginnetje te maken:

Doppenset
1/4"
3/8"
1/2"
1"

Losse doppen

Momentsleutel
Intro:
Wij krijgen van vaste en nieuwe klanten heel veel vragen over momentsleutels, Robert van Wijk (trotse eigenaar van 3 Stahlwille momentsleutels) stelde voor er eens een nieuwsbrief aan te wijden en ach, waarom niet!

Waar op te letten bij aanschaf?
Als u een momentsleutel gaat aanschaffen is het belangrijk in eerste instantie te bekijken wat u ermee zal gaan doen. Houdt daarbij niet alleen rekening met het bereik, maar ook met de toekomst. Als u eenmaal de goedkoopste sleutel heeft (die u maar 1X per jaar zou gaan gebruiken, toch?) dan is het erg verleidelijk deze te gebruiken als u over een paar jaar een cilinderkop of remklauw moet aandraaien. De sleutel is tegen die tijd aardig verlopen waardoor het aangegeven moment niet meer klopt. Het resultaat is òf dat de klus helemaal opnieuw kan, of..


Kwaliteit:
Een momentsleutel van €30,- is uit de doos vaak bijna net zo nauwkeurig als een sleutel van €160,-. Het verschil zit (vanwege de materiaal en productie kwaliteit) in de tijd die de sleutel accuraat blijft. Waar een budget momentsleutel die 1X per jaar gebruikt wordt (en altijd netjes terug gesteld wordt naar een lage waarde) jaren gekalibreerd blijft, zal deze sleutel na een grote hobbyklus of motor revisie al snel beginnen te verlopen. Vergeet u een momentsleutel terug te stellen naar een lage waarde dan kan dat fataal zijn. Een week op 150Nm staat voor het interne mechaniek gelijk aan jaren gebruik, een goede reden om nooit een goedkope 2de hands momentsleutel "op de kop te tikken". Kalibreren is relatief duur en vaak niet rendabel bij een goedkopere momentsleutel, u moet deze dan ook zien als een "slijtageproduct", net als een schroevendraaier. Dit komt omdat een goedkopere sleutel vaak niet over het hele bereik goed te justeren is, dus óf de lagere regionen kloppen, òf de hogere. Stahlwille momentsleutels kunt u trouwens wel ongestraft op een hogere waarde laten staan, vanwege het buigijzer systeem.


Bereik:
Een momentsleutel is rond de uitersten van het totale bereik het minst nauwkeurig. Dus een betaalbare sleutel van 45 tot 210Nm presteert niet best rond de 30Nm. Zeker richting het laagste bereik wordt de afwijking groter, een sleutel met bovengenoemd bereik gebruiken om bijvoorbeeld 10Nm koppel uit te oefenen, is eigenlijk een complete gok en nooit accuraat. Daarom overlappen de bereiken van momentsleutels elkaar, bijvoorbeeld van 4 tot 20, 5 tot 25, 6 tot 50, 30 tot 150Nm etc.

Welke is geschikt voor uw doel?
Voor de jaarlijkse velgenwissel volstaat vrijwel iedere momentsleutel, autofabrikanten houden rekening met marges van zo`n 5 a 6% in de gegevens die ze publiceren. Dus als Volvo aangeeft 95Nm te hanteren, dan mag dat overal tussen de 91 en 99Nm zijn. Het is uiteraard wel beter (en veiliger) om een stukje bovenin de marge te zitten. Voor andere onderdelen zoals ophanging en motortechnische onderdelen zijn de marges van groter belang. Maar hoe weet u dat de waarde op de sleutel klopt?

ISO certificaat:
Alle professionele momentsleutels hebben een ISO certificering. Dat betekent dat de momentsleutels individueel getest worden over het gehele bereik. Dit moet gedaan worden op een geijkte test-installatie. Een ISO gecertificeerde momentsleutel is de enige manier om er helemaal zeker van te zijn dat uw nieuwe sleutel binnen de marges presteert. Laat u echter niet bedonderen! Diverse aanbieders verkopen al jaren "gecertificeerde" momentsleutels waar een door de verkoper verzonnen "diploma" bij zit. Dit zegt net zo veel over de momentsleutel als een "turbo" sticker op een Trabant. Alleen als er een meet-rapport bij de sleutel geleverd wordt welke ondertekend is door een persoon, èn waar bij staat dat deze conform de ISO norm is, dan heeft het certificaat zin.

Klein aanhaalmoment = kleine sleutel:
Hoe kleiner het aanhaalmoment, hoe kleiner de toleranties. Een verschil van "een paar Nm" is immers niet zo dramatisch als het om honderden Nm`s gaat, maar kan wel resulteren in een drama als het om 8Nm gaat. Gezien de meeste schades en problemen juist voorkomen bij bouten en moeren van M4 tot circa M8 is een kleine momentsleutel (met een bereik rond de 5 tot 25Nm) eigenlijk onmisbaar voor de moderne hobbyist, en verplicht voor de professionele auto èn in het bijzonder motor monteur. Dat het juist bij deze maten vaak mis gaat is te zien aan de enorme hoeveelheid boutverwijderaars, tappen en tapeind verwijderaars die wij jaarlijks verkopen in deze kleinere maten.

Schroefdraad:
Als de schroefdraad van hetgeen u op moment wil zetten vies, verroest of zeer vet is, dan zorgt dat voor een afwijking. Gebruik een opzuivermoer/tap of maak de draad goed schoon zodat de moer/bout soepel loopt.

Adapters:
Hier wordt veel over gediscussieerd. Onze tests wijzen uit dat dunwandige B kwaliteit doppen en adapters voor een afwijking kunnen zorgen bij hogere aanhaalmomenten (ruwweg 100+ Nm). Als u een adapter gebruikt, bespaar er dan niet op. Als u een goede momentsleutel koopt is de meerprijs van een goede adapter zo klein, dat acceptabele kwaliteit u toch nauwelijks extra geld kost. Wat is "goed"? In principe zijn alle adapters, van Mannesmann budget-lijn tot Snap-on, goed. Waar u niet mee aan de slag wil zijn adapters die te vinden in de €1 bak bij pompstations of supermarkten. Meestal komen deze uit India/Pakistan alwaar de staalkwaliteit erbarmelijk is.
Filmpje met uitleg over gebruik van een momentsleutel (youtube).


Gereedschapskar



Oliefiltergereedschap

Bougiegereedschap

Heftafel/hefbrug

Motorkrik

Gereedschap voor onderweg / pechset

Bandengereedschap


Lagergereedschap / lagerpers

Compressor

Aggregaat

Multimeter

Endoscoop

Vering en voorvork gereedschap

Gereedschap voor carburateurs

Reinigingsgereedschap

Gereedschap voor remmen en remklauwen

Lassen

Metaalbewerking (draaien, frezen en buigen)
 
Laatst bewerkt:

BolletjeBas

MF veteraan
18 jun 2010
11.175
2
Bolletje
Mijn gereedschap is, ondanks het regelmatig schoonmaken, toch wel wat viezer.
Gooi jij het soms na ieder gebruik in een ultrasoonbadje? ;)
 

Armada

MF veteraan
23 mrt 2009
17.997
0
Den Haag
Staat al aardig wat redelijk profi gereedschap in de lijst :o

Een endoscoop is iig geen goedkoop geintje :+

Wel een leuk topic btw :Y
 

Martell

Moderator
Crew
Donateur
2 jul 2006
82.080
1.292
45
Turnhout
Bezoek site
en de bedoeling is dat er een samenvattend stukje tekst per item komt te staan in de OP (ev zonder foto, of met een kleinere, anders wordt het echt een lange lijst).

Hoe werkt het, hoe niet. Wanneer te gebruiken, en welke soort.
 

NielsDerksen

MF veteraan
7 mrt 2009
4.519
0
34
Aalten
www.nielsderksen.nl
Als ik niet nog steeds bij mijn ouders zou wonen, zou ik al lang zelf ook zo'n bandenapparaat hebben staan, met uitbalanceer bokje.





Maar gaan we hier dus praten over het gereedschap?
De momentsleutels met verlengstukken? :P.

Het is dus zo dat als een verlengstuk op een momentsleutel zit, en deze verbeugd, dat niet het moment beinvloed.
Wat wel invloed heeft, is dat je er scheef op zit te schampen, en de boel er niet recht op hebt.
Gaat er een beetje kracht naar je gehampel :P.

Dus, hoe te gebruiken?
Mementsleutel, recht verlengstuk er op, of verloop, recht op de bout, aandraaien, en het moment klopt.
Flexibele verlengstukken, enz. lijkt mij minder betrouwbaar.
 

Armada

MF veteraan
23 mrt 2009
17.997
0
Den Haag
Als ik niet nog steeds bij mijn ouders zou wonen, zou ik al lang zelf ook zo'n bandenapparaat hebben staan, met uitbalanceer bokje.





Maar gaan we hier dus praten over het gereedschap?
De momentsleutels met verlengstukken? :P.

Het is dus zo dat als een verlengstuk op een momentsleutel zit, en deze verbeugd, dat niet het moment beinvloed.
Wat wel invloed heeft, is dat je er scheef op zit te schampen, en de boel er niet recht op hebt.
Gaat er een beetje kracht naar je gehampel :P.

Dus, hoe te gebruiken?
Mementsleutel, recht verlengstuk er op, of verloop, recht op de bout, aandraaien, en het moment klopt.
Flexibele verlengstukken, enz. lijkt mij minder betrouwbaar.


:^ Je gaat je kracht in een hoek uitoefenen, waardoor deze verandert.

Komt het leuke SOSCASTOA ezelsbruggetje van de middelbare om de hoek kijken.
 

v.d.v.

rim-master
3 mei 2003
16.849
260
53
oirschot
:^ Je gaat je kracht in een hoek uitoefenen, waardoor deze verandert.

Komt het leuke SOSCASTOA ezelsbruggetje van de middelbare om de hoek kijken.
Je moet je draaipunt ondersteunen zodat er alleen kracht in de draairichting gaat.
Je wil hem er in draaien en niet kantelen.
Dit is ook al met een gewone ratel en niet alleen met een momentsleutel.
 

ronk

Aprilia Shiver 750
Sos sinus is de lengte van overstaande rechtezijde gedeeld door de lengte van de schuine zijde.
Cas Cosinus is de lengte van aanliggende rechtezijde gedeeld door de lengte van de schuine zijde.
TOA tangens is de lengte van overstaande rechtezijde gedeeld door de lengte aanliggende rechtezijde
 
Laatst bewerkt:

Speedy76

MF veteraan
30 mrt 2008
4.655
0
http://Parkstad-Limburg.nl/
Sos sinus is de lengte van overstaande rechtezijde gedeeld door de lengte van de schuine zijde.
Cas Cosinus is de lengte van aanliggende rechtezijde gedeeld door de lengte van de schuine zijde.
TOA tangens is de lengte van overstaande rechtezijde gedeeld door de lengte aanliggende rechtezijde
Bedankt ronk:

Met Sinus, Cosinus en Tangens heb ik wel gerekend binnen de wiskunde, maar dat ezelsbruggetje zei mij niks: Soscastoa
 

Mechanism

MF veteraan
3 jun 2009
8.638
291
www.autogereedschap.com
Ik heb een bijdrage over momentsleutels. Het is een particulieren gericht verhaaltje dat ik een tijdje geleden voor een nieuwsbrief geschreven heb. De reclame is zoveel mogelijk verwijderd. PRO's: Nee het is geen wetenschappelijke analyse of gedetailleerd verhaal en niet alles wordt behandeld. Het dekt de lading voor de beginners onder ons.



Intro:
Wij krijgen van vaste en nieuwe klanten heel veel vragen over momentsleutels, Robert van Wijk (trotse eigenaar van 3 Stahlwille momentsleutels) stelde voor er eens een nieuwsbrief aan te wijden en ach, waarom niet!

Waar op te letten bij aanschaf?
Als u een momentsleutel gaat aanschaffen is het belangrijk in eerste instantie te bekijken wat u ermee zal gaan doen. Houdt daarbij niet alleen rekening met het bereik, maar ook met de toekomst. Als u eenmaal de goedkoopste sleutel heeft (die u maar 1X per jaar zou gaan gebruiken, toch?) dan is het erg verleidelijk deze te gebruiken als u over een paar jaar een cilinderkop of remklauw moet aandraaien. De sleutel is tegen die tijd aardig verlopen waardoor het aangegeven moment niet meer klopt. Het resultaat is òf dat de klus helemaal opnieuw kan, of..


Kwaliteit:
Een momentsleutel van €30,- is uit de doos vaak bijna net zo nauwkeurig als een sleutel van €160,-. Het verschil zit (vanwege de materiaal en productie kwaliteit) in de tijd die de sleutel accuraat blijft. Waar een budget momentsleutel die 1X per jaar gebruikt wordt (en altijd netjes terug gesteld wordt naar een lage waarde) jaren gekalibreerd blijft, zal deze sleutel na een grote hobbyklus of motor revisie al snel beginnen te verlopen. Vergeet u een momentsleutel terug te stellen naar een lage waarde dan kan dat fataal zijn. Een week op 150Nm staat voor het interne mechaniek gelijk aan jaren gebruik, een goede reden om nooit een goedkope 2de hands momentsleutel "op de kop te tikken". Kalibreren is relatief duur en vaak niet rendabel bij een goedkopere momentsleutel, u moet deze dan ook zien als een "slijtageproduct", net als een schroevendraaier. Dit komt omdat een goedkopere sleutel vaak niet over het hele bereik goed te justeren is, dus óf de lagere regionen kloppen, òf de hogere. Stahlwille momentsleutels kunt u trouwens wel ongestraft op een hogere waarde laten staan, vanwege het buigijzer systeem.


Bereik:
Een momentsleutel is rond de uitersten van het totale bereik het minst nauwkeurig. Dus een betaalbare sleutel van 45 tot 210Nm presteert niet best rond de 30Nm. Zeker richting het laagste bereik wordt de afwijking groter, een sleutel met bovengenoemd bereik gebruiken om bijvoorbeeld 10Nm koppel uit te oefenen, is eigenlijk een complete gok en nooit accuraat. Daarom overlappen de bereiken van momentsleutels elkaar, bijvoorbeeld van 4 tot 20, 5 tot 25, 6 tot 50, 30 tot 150Nm etc.

Welke is geschikt voor uw doel?
Voor de jaarlijkse velgenwissel volstaat vrijwel iedere momentsleutel, autofabrikanten houden rekening met marges van zo`n 5 a 6% in de gegevens die ze publiceren. Dus als Volvo aangeeft 95Nm te hanteren, dan mag dat overal tussen de 91 en 99Nm zijn. Het is uiteraard wel beter (en veiliger) om een stukje bovenin de marge te zitten. Voor andere onderdelen zoals ophanging en motortechnische onderdelen zijn de marges van groter belang. Maar hoe weet u dat de waarde op de sleutel klopt?

ISO certificaat:
Alle professionele momentsleutels hebben een ISO certificering. Dat betekent dat de momentsleutels individueel getest worden over het gehele bereik. Dit moet gedaan worden op een geijkte test-installatie. Een ISO gecertificeerde momentsleutel is de enige manier om er helemaal zeker van te zijn dat uw nieuwe sleutel binnen de marges presteert. Laat u echter niet bedonderen! Diverse aanbieders verkopen al jaren "gecertificeerde" momentsleutels waar een door de verkoper verzonnen "diploma" bij zit. Dit zegt net zo veel over de momentsleutel als een "turbo" sticker op een Trabant. Alleen als er een meet-rapport bij de sleutel geleverd wordt welke ondertekend is door een persoon, èn waar bij staat dat deze conform de ISO norm is, dan heeft het certificaat zin.

Klein aanhaalmoment = kleine sleutel:
Hoe kleiner het aanhaalmoment, hoe kleiner de toleranties. Een verschil van "een paar Nm" is immers niet zo dramatisch als het om honderden Nm`s gaat, maar kan wel resulteren in een drama als het om 8Nm gaat. Gezien de meeste schades en problemen juist voorkomen bij bouten en moeren van M4 tot circa M8 is een kleine momentsleutel (met een bereik rond de 5 tot 25Nm) eigenlijk onmisbaar voor de moderne hobbyist, en verplicht voor de professionele auto èn in het bijzonder motor monteur. Dat het juist bij deze maten vaak mis gaat is te zien aan de enorme hoeveelheid boutverwijderaars, tappen en tapeind verwijderaars die wij jaarlijks verkopen in deze kleinere maten.

Schroefdraad:
Als de schroefdraad van hetgeen u op moment wil zetten vies, verroest of zeer vet is, dan zorgt dat voor een afwijking. Gebruik een opzuivermoer/tap of maak de draad goed schoon zodat de moer/bout soepel loopt.

Adapters:
Hier wordt veel over gediscussieerd. Onze tests wijzen uit dat dunwandige B kwaliteit doppen en adapters voor een afwijking kunnen zorgen bij hogere aanhaalmomenten (ruwweg 100+ Nm). Als u een adapter gebruikt, bespaar er dan niet op. Als u een goede momentsleutel koopt is de meerprijs van een goede adapter zo klein, dat acceptabele kwaliteit u toch nauwelijks extra geld kost. Wat is "goed"? In principe zijn alle adapters, van Mannesmann budget-lijn tot Snap-on, goed. Waar u niet mee aan de slag wil zijn adapters die te vinden in de €1 bak bij pompstations of supermarkten. Meestal komen deze uit India/Pakistan alwaar de staalkwaliteit erbarmelijk is.
 

Hulzie

MF veteraan
10 nov 2002
9.321
1
56
Staphorst
Mooi topic,

Maar Martell, pas hier mee op




Als zo'n draadeind knapt is het een dodelijk projectiel, ik heb dat gehad bij een auto.

Voor een paar euro koop je bij conrad daar wel een juiste spanner voor, voor dat geld wil je geen ongelukken.

Hier de veer die bij mij ondeugdelijk was.



En ja, ik rij Mercedes, ik kwam wel bij een originele veerspanner terecht (1 x gebruiken, maar op laten zetten bij een dealer had me meer gekost)
 
Laatst bewerkt:

Mechanism

MF veteraan
3 jun 2009
8.638
291
www.autogereedschap.com
Vergelijk je nu een motor met een autoveer of komt het door de foto's? Een motorveer kan je niet spannen met een normale auto-veerspanner, die is 3X te groot, right?

Ik gebruik er het officiële tooltje voor:
 

Hulzie

MF veteraan
10 nov 2002
9.321
1
56
Staphorst
Ik ben geschrokken van wat zo'n ding kan aanrichten, het vliegt dwars door een deur en dak heen als het uitschiet of breekt. Ik had idd een volledig in elkaar geknepen veer, dat wel, maar pas er mee op, stukkie goed gereedschap kost echt weinig.
In geval van zo'n motorveer kost de spanner maar de halft van eigen bijdrage bij het eerste ziekenhuisbezoek.
 

halflive

MF fossiel
9 apr 2004
26.045
421
Purmerend
halflive.000webhostapp.com
Ik ben geschrokken van wat zo'n ding kan aanrichten, het vliegt dwars door een deur en dak heen als het uitschiet of breekt. Ik had idd een volledig in elkaar geknepen veer, dat wel, maar pas er mee op, stukkie goed gereedschap kost echt weinig.
In geval van zo'n motorveer kost de spanner maar de halft van eigen bijdrage bij het eerste ziekenhuisbezoek.
Oh, ik heb dit jaar al drie ziekenhuisbezoekjes achter de rug, mijn eigen risico is al op.
Gewoon een paar ty raps dus.
 

Hulzie

MF veteraan
10 nov 2002
9.321
1
56
Staphorst
Gewoon doorgaan met ut topic, het is een goed en nutig topic.
Wat er fout kan gaan met een spanner ontdek je pas als het fout gaat.
Al doende leert men.
 

MooieZomerAugurk

MF veteraan
24 feb 2005
1.165
0
Ik ben geschrokken van wat zo'n ding kan aanrichten, het vliegt dwars door een deur en dak heen als het uitschiet of breekt. Ik had idd een volledig in elkaar geknepen veer, dat wel, maar pas er mee op, stukkie goed gereedschap kost echt weinig.
In geval van zo'n motorveer kost de spanner maar de halft van eigen bijdrage bij het eerste ziekenhuisbezoek.
Je moet zo hem inklemmen zodat je de veer er net tussenuit kan halen of kan monteren. Komt een bak spanning op te staan, dus niet compleet in elkaar knijpen.
Dat zal je zelf ook wel door hebben vermoed ik. Als ik een veer heb die ik moet demonteren bij auto's zet ik daar de brander op, dan knapt hij en is de spanning er af. Zo deed ik het vroeger ook altijd. Heb een gruwelijke hekel aan die veren, onvoorspelbare projectielen..